Wybór odpowiedniego instrumentu muzycznego to zawsze ekscytujące, ale i odpowiedzialne zadanie. Szczególnie, gdy decydujemy się na ukulele koncertowe, które oferuje bogatsze brzmienie i większe możliwości niż jego mniejsi kuzyni. W niniejszym artykule przeprowadzimy Cię przez meandry wyboru idealnego ukulele koncertowego, odpowiadając na kluczowe pytania, które pomogą Ci podjąć świadomą decyzję. Odwiedzimy różne przedziały cenowe, omówimy materiały wykonania, kluczowe cechy konstrukcyjne oraz podpowiemy, na co zwrócić uwagę, aby Twój nowy instrument sprawiał Ci radość przez lata.
Ukulele koncertowe, nazywane również „concert” lub „tenor”, charakteryzuje się większym pudłem rezonansowym i dłuższą menzurą niż ukulele sopranowe. Te cechy przekładają się na pełniejsze, bardziej rezonujące brzmienie, większy sustain (długość wybrzmienia) oraz większy rozstaw progów, co jest znaczącym ułatwieniem dla osób o większych dłoniach lub tych, którzy planują grać bardziej złożone akordy i melodie. Jego wszechstronność sprawia, że jest doskonałym wyborem zarówno dla początkujących, którzy chcą nieco więcej przestrzeni na gryfie, jak i dla zaawansowanych muzyków poszukujących instrumentu o specyficznym charakterze.
Zrozumienie różnic między poszczególnymi typami ukulele jest pierwszym krokiem do dokonania właściwego zakupu. Sopranowe jest najmniejsze i ma najbardziej klasyczne, „cykające” brzmienie, idealne do tradycyjnego grania na Hawajach. Koncertowe stanowi złoty środek, oferując lepszą grywalność i pełniejsze tony. Tenorowe jest jeszcze większe, z jeszcze dłuższym wybrzmieniem i głębszym basem, często wybierane przez profesjonalistów do solowych partii. Baritone jest największe i strojone inaczej, co sprawia, że brzmi bardziej jak gitara.
Wybierając ukulele koncertowe, musisz zastanowić się, jaki rodzaj muzyki najczęściej będziesz wykonywać. Czy preferujesz delikatne, akordowe podkłady, czy może melodyjne solówki? Odpowiedź na to pytanie pomoże Ci zawęzić poszukiwania i skupić się na instrumentach, które najlepiej odpowiadają Twoim potrzebom muzycznym. Pamiętaj, że każdy instrument ma swoją unikalną „osobowość”, a znalezienie tej właściwej może być satysfakcjonującym procesem.
Kluczowe cechy ukulele koncertowego które warto uwzględnić przy zakupie
Rozpoczynając poszukiwania idealnego ukulele koncertowego, kluczowe jest zrozumienie jego budowy i materiałów, z których zostało wykonane. To one w dużej mierze determinują jakość dźwięku, trwałość instrumentu oraz jego estetykę. Drewno użyte do produkcji pudła rezonansowego, gryfu i podstrunnicy ma fundamentalne znaczenie. Lasy takie jak mahoń, świerk, cedr czy koa oferują różne właściwości akustyczne. Mahoń jest ceniony za ciepłe, zbalansowane brzmienie, świerk za jasność i projekcję, cedr za bogactwo harmonicznych, a koa, tradycyjnie hawajskie drewno, za unikalny, słodki ton i piękny wygląd.
Ważnym aspektem jest również rodzaj drewna użytego do wykonania wierzchu, boków i tyłu instrumentu. Ukulele z litego drewna (solid wood) zazwyczaj brzmią znacznie lepiej i dojrzewają z czasem, oferując głębsze i bogatsze brzmienie. Instrumenty z forniru (laminate) są zazwyczaj tańsze i bardziej odporne na zmiany wilgotności, ale ich dźwięk może być mniej złożony. Dla początkujących, ukulele z dobrej jakości forniru może być świetnym wyborem, jednak jeśli budżet na to pozwala, inwestycja w instrument z litym wierzchem z pewnością się opłaci.
Kolejnym istotnym elementem są klucze. Dobrej jakości klucze zapewniają stabilność stroju, co jest niezwykle ważne dla komfortu gry. Mechanizm otwarty (open gear) jest zazwyczaj uważany za bardziej precyzyjny i estetyczny, podczas gdy klucze zamknięte (closed gear) mogą być bardziej odporne na kurz i brud. Ważne jest, aby klucze działały płynnie i bez oporów, pozwalając na precyzyjne dostrojenie instrumentu.
Progi na podstrunnicy również odgrywają rolę. Powinny być gładkie i dobrze osadzone, aby zapewnić komfort gry i zapobiec nieprzyjemnemu brzęczeniu strun. Liczba progów jest zazwyczaj standardowa dla ukulele koncertowego, zazwyczaj jest ich 18-20, ale warto sprawdzić, czy jest ich wystarczająco do realizacji Twoich muzycznych pomysłów. Rozstaw progów, czyli odległość między nimi, jest nieco większy niż w ukulele sopranowym, co ułatwia dociskanie strun i granie bardziej złożonych akordów.
Jakie ukulele koncertowe wybrać w zależności od budżetu i doświadczenia gracza
W kategorii budżetowej, do około 500 złotych, można znaleźć solidne ukulele koncertowe, często wykonane z forniru lub z litym wierzchem. Marki takie jak Yamaha, Kala, czy Lanikai oferują modele, które są dobrym punktem wyjścia. Charakteryzują się one zazwyczaj przyzwoitym brzmieniem i dobrą jakością wykonania jak na swoją cenę. Są to instrumenty, które pozwolą Ci nauczyć się podstaw, poznać specyfikę ukulele i sprawdzić, czy granie na nim sprawia Ci przyjemność.
Przechodząc do przedziału średniego, od około 500 do 1500 złotych, znajdziemy instrumenty wykonane z lepszych materiałów, często z litego drewna (przynajmniej wierzchu). W tej kategorii można już oczekiwać znacznie lepszej jakości dźwięku, lepszych materiałów, staranniejszego wykończenia i lepszych kluczy. Marki takie jak Cordoba, Martin, czy Taylor w swoich niższych seriach ukulele koncertowych oferują modele, które zadowolą nawet bardziej wymagających graczy. Są to instrumenty, które mogą posłużyć przez wiele lat i stanowić doskonałe narzędzie do rozwijania swoich umiejętności.
-
Budżetowe ukulele koncertowe (do 500 zł): Idealne dla początkujących, często wykonane z forniru lub z litym wierzchem. Dobry stosunek ceny do jakości, pozwalający na naukę podstaw. Przykładowe marki: Yamaha, Kala, Lanikai.
-
Średniej klasy ukulele koncertowe (500 – 1500 zł): Oferują lepsze materiały (często lity wierzch lub całe lite drewno), bogatsze brzmienie i lepsze wykonanie. Świetny wybór dla osób, które chcą inwestować w swój rozwój muzyczny. Przykładowe marki: Cordoba, Martin, Taylor (niższe serie).
-
Profesjonalne ukulele koncertowe (powyżej 1500 zł): Wykonane z najwyższej jakości litego drewna, z doskonałym brzmieniem, precyzyjnym wykonaniem i najlepszymi komponentami. Dla zaawansowanych graczy i kolekcjonerów. Przykładowe marki: Kamaka, KoAloha, Pono.
Dla doświadczonych muzyków, którzy szukają instrumentu na lata, warto rozważyć ukulele z przedziału powyżej 1500 złotych. W tej kategorii znajdziemy instrumenty wykonane w całości z litego drewna, często z egzotycznych gatunków, oferujące wyjątkowe brzmienie i jakość wykonania. Renomowane marki takie jak Kamaka, KoAloha czy Pono specjalizują się w produkcji instrumentów z najwyższej półki, które są marzeniem wielu ukuleleistów.
Na co zwrócić uwagę podczas zakupu ukulele koncertowego z drugiej ręki
Zakup używanego ukulele koncertowego może być doskonałym sposobem na zdobycie instrumentu wysokiej jakości w atrakcyjnej cenie. Jednakże, wymaga to pewnej wiedzy i uwagi, aby uniknąć rozczarowania. Przede wszystkim, dokładnie obejrzyj instrument pod kątem uszkodzeń fizycznych. Sprawdź, czy na pudle rezonansowym nie ma pęknięć, wgnieceń lub zarysowań, które mogłyby wpłynąć na jego konstrukcję i dźwięk. Szczególną uwagę zwróć na połączenia klejone – czy nie ma śladów rozklejenia, zwłaszcza w miejscach łączenia gryfu z pudłem.
Kolejnym ważnym elementem jest gryf. Powinien być prosty i stabilny. Przeciągnij palcem wzdłuż jego krawędzi, aby upewnić się, że nie ma wyczuwalnych wybrzuszeń ani wklęsłości. Sprawdź również podstrunnicę – czy nie jest zużyta, czy progi nie są wytarte lub wystające z krawędzi. Wytarte progi mogą powodować problemy z intonacją i komfortem gry. Upewnij się, że wszystkie progi są na swoim miejscu i nie są luźne.
Klucze, jak już wspominaliśmy, powinny działać płynnie i precyzyjnie. Spróbuj je obrócić – czy stawiają odpowiedni opór, czy nie mają luzów i czy łatwo się nimi stroi? Zardzewiałe lub luźne klucze mogą być kosztowne w wymianie i wpływać na stabilność stroju.
Oczywiście, najważniejszym aspektem jest brzmienie. Zagraj na instrumencie, jeśli masz taką możliwość. Posłuchaj, czy dźwięk jest czysty, czy nie ma brzęczenia strun, czy akordy brzmią czysto na wszystkich pozycjach na gryfie. Sprawdź intonację – czy dźwięki grane na 12. progu są dokładnie oktawą wyżej niż dźwięki na strunach otwartych. Dobra intonacja jest kluczowa dla komfortu gry i satysfakcji z muzykowania.
Pamiętaj również o sprawdzeniu stanu strun. Jeśli są stare i zardzewiałe, ich wymiana jest oczywista, ale czasami mogą maskować problemy z instrumentem. Zapytaj sprzedającego o historię instrumentu, jak był przechowywany i konserwowany. Jeśli kupujesz online, poproś o jak najwięcej zdjęć i filmów prezentujących instrument z różnych perspektyw, a także o nagranie dźwięku.
Gdzie najlepiej kupić ukulele koncertowe nowe i używane
Wybór miejsca zakupu ukulele koncertowego zależy od Twoich preferencji i dostępności. Sklepy muzyczne stacjonarne oferują możliwość fizycznego obejrzenia i ogrania instrumentu przed zakupem, co jest nieocenione, zwłaszcza dla początkujących. Doświadczeni sprzedawcy w takich sklepach mogą udzielić fachowej porady i pomóc w doborze odpowiedniego modelu. Duże sieci sklepów muzycznych, jak i mniejsze, specjalistyczne punkty, oferują szeroki wybór instrumentów od różnych producentów. Często można tam znaleźć promocje i skorzystać z możliwości porównania brzmienia kilku modeli na żywo.
Sklepy internetowe to z kolei ogromny wybór, często niższe ceny i wygodę zakupów bez wychodzenia z domu. Wiele renomowanych sklepów muzycznych posiada rozbudowane platformy online, które oferują szczegółowe opisy produktów, zdjęcia w wysokiej rozdzielczości, a nawet filmy prezentujące brzmienie instrumentów. Warto jednak pamiętać, że kupując online, tracimy możliwość fizycznego przetestowania instrumentu. Dlatego kluczowe jest wybieranie sklepów, które oferują możliwość zwrotu towaru w określonym terminie, a także mają dobre opinie dotyczące obsługi klienta i jakości pakowania wysyłanych instrumentów. Popularne sklepy internetowe z instrumentami muzycznymi w Polsce to między innymi Riff, Guitar Center (online), czy Thomann (europejski gigant, z bardzo szeroką ofertą i konkurencyjnymi cenami).
-
Sklepy muzyczne stacjonarne: Możliwość ogrania instrumentu, fachowa porada sprzedawcy, natychmiastowy zakup. Zalecane dla początkujących i osób ceniących osobisty kontakt.
-
Sklepy internetowe: Szeroki wybór, często niższe ceny, wygoda zakupów. Ważne są dobre opinie o sklepie i polityka zwrotów. Przykłady: Riff, Guitar Center (online), Thomann.
-
Portale aukcyjne i ogłoszeniowe (np. Allegro, OLX): Duży wybór instrumentów używanych, możliwość negocjacji ceny. Wymaga ostrożności, dokładnego sprawdzenia stanu technicznego i wiarygodności sprzedawcy.
-
Giełdy instrumentów muzycznych: Możliwość znalezienia unikatowych okazji i instrumentów kolekcjonerskich, często z możliwością negocjacji cen.
Jeśli chodzi o zakup instrumentów używanych, fora internetowe poświęcone ukulele, grupy na portalach społecznościowych, a także popularne portale ogłoszeniowe takie jak Allegro czy OLX, mogą być skarbnicą okazji. Tutaj kluczowe jest dokładne sprawdzenie stanu technicznego instrumentu, jego historii oraz wiarygodności sprzedawcy. Warto prosić o dodatkowe zdjęcia, filmy, a najlepiej umówić się na osobiste spotkanie w celu przetestowania ukulele. Giełdy instrumentów muzycznych to kolejna opcja, gdzie można natknąć się na ciekawe oferty, często z możliwością negocjacji.
Jak dbać o ukulele koncertowe aby służyło przez lata
Aby Twoje ukulele koncertowe służyło Ci wiernie przez długie lata, kluczowe jest odpowiednie przechowywanie i regularna konserwacja. Ukulele, podobnie jak inne instrumenty drewniane, jest wrażliwe na zmiany temperatury i wilgotności. Najlepszym rozwiązaniem jest przechowywanie instrumentu w dedykowanym futerale lub pokrowcu, który zapewni mu ochronę przed czynnikami zewnętrznymi i uszkodzeniami mechanicznymi. Unikaj pozostawiania ukulele w miejscach narażonych na bezpośrednie działanie promieni słonecznych, blisko grzejników, klimatyzatorów czy w wilgotnych pomieszczeniach.
Regularne czyszczenie jest równie ważne. Po każdej sesji gry warto przetrzeć pudło rezonansowe i gryf miękką, suchą ściereczką z mikrofibry, aby usunąć pot i kurz. Od czasu do czasu, szczególnie jeśli instrument jest wykonany z drewna lakierowanego, można użyć specjalistycznych środków do czyszczenia drewna, które przywrócą mu blask i ochronią powierzchnię. Podstrunnica, zwłaszcza jeśli jest wykonana z palisandru lub hebanu, może wymagać okresowego nawilżania specjalnym olejkiem do drewna, aby zapobiec jej wysychaniu i pękaniu. Należy jednak pamiętać, aby nie przesadzić z ilością używanego olejku.
Wymiana strun to kolejny ważny element konserwacji. Zużyte struny tracą swoje właściwości brzmieniowe, mogą powodować problemy z intonacją i strojem, a także być mniej komfortowe dla palców. Częstotliwość wymiany strun zależy od intensywności gry i rodzaju używanych strun, ale zazwyczaj zaleca się wymianę co kilka miesięcy. Po założeniu nowych strun, warto pozwolić im się „rozciągnąć” przez kilka dni, regularnie strojąc instrument, zanim zaczniesz grać intensywnie.
Regularna kontrola kluczy i mostka również jest wskazana. Upewnij się, że klucze działają płynnie i precyzyjnie, a śrubki mocujące je do główki instrumentu są dokręcone. Mostek powinien być stabilnie przyklejony do pudła rezonansowego, a siodełko i podstawka powinny być w dobrym stanie, bez pęknięć i nadmiernego zużycia. Jeśli zauważysz jakiekolwiek problemy z intonacją, mogą one wynikać z zużycia siodełka lub podstawki, lub z niewłaściwego montażu mostka.
Jeśli nie czujesz się pewnie w zakresie konserwacji lub zauważysz poważniejsze problemy z instrumentem, takie jak pęknięcia, problemy z klejeniem lub regulacją gryfu, najlepiej skonsultować się z profesjonalnym lutnikiem. Fachowiec będzie w stanie ocenić stan instrumentu i dokonać niezbędnych napraw lub regulacji, zapewniając, że Twoje ukulele koncertowe będzie w doskonałej kondycji przez długie lata.
