Sklep przeciwpożarowy – jakie produkty można znaleźć w ofercie?

Sklep przeciwpożarowy oferuje wyposażenie służące zapobieganiu pożarom, ich wczesnemu wykrywaniu i gaszeniu oraz bezpiecznej ewakuacji. W typowej ofercie znajdują się gaśnice różnych typów, koce gaśnicze, hydranty i węże, czujki dymu i czadu, elementy systemów sygnalizacji pożarowej, znaki ewakuacyjne i ochrony przeciwpożarowej, oświetlenie awaryjne, sprzęt dla jednostek straży pożarnej oraz materiały do zabezpieczeń budowlanych. Wiele sklepów zapewnia także przeglądy i konserwację gaśnic oraz hydrantów, szkolenia i pomoc w przygotowaniu dokumentacji przeciwpożarowej.

Poradnik jest przeznaczony dla przedsiębiorców, zarządców budynków i specjalistów BHP, którzy muszą wyposażyć obiekt zgodnie z przepisami, jednostek ochotniczej straży pożarnej oraz właścicieli domów i mieszkań dbających o bezpieczeństwo rodziny. Omawiamy najważniejsze grupy produktów, ich zastosowania, obowiązki wynikające z przepisów oraz kryteria wyboru sklepu przeciwpożarowego.

Gaśnice – rodzaje i do czego służą

Gaśnice to podstawowe wyposażenie dostępne w sklepach przeciwpożarowych. Dobiera się je do grupy pożaru, czyli rodzaju materiału, który może się palić w danym miejscu. Niewłaściwa gaśnica może okazać się nieskuteczna, a niekiedy nawet niebezpieczna. Przykładowo gaszenie płonącego oleju wodą powoduje gwałtowny wyrzut płomieni.

Grupa pożaru Co się pali Przykłady
A Ciała stałe Drewno, papier, tkaniny, tworzywa
B Ciecze i topiące się ciała stałe Benzyna, rozpuszczalniki, oleje, wosk
C Gazy Propan-butan, metan, acetylen
D Metale Magnez, sód, lit metaliczny
F Tłuszcze i oleje kuchenne Olej we frytownicy, tłuszcz na patelni

Najpopularniejsze rodzaje gaśnic

  • Gaśnice proszkowe ABC – uniwersalne, stosowane w biurach, magazynach, samochodach i domach. Proszek zabrudza pomieszczenia i może uszkodzić elektronikę.
  • Gaśnice śniegowe (CO2) – do pożarów grup B i C oraz urządzeń elektrycznych. Nie pozostawiają osadu, dlatego sprawdzają się w serwerowniach, laboratoriach i przy sprzęcie elektronicznym.
  • Gaśnice pianowe i wodne – skuteczne przy pożarach grup A i B, powodują mniej zabrudzeń niż proszkowe. Niektóre modele nadają się również do pożarów grupy F.
  • Gaśnice do tłuszczów (F) – przeznaczone do kuchni gastronomicznych i domowych, gdzie może zapalić się olej.
  • Gaśnice do metali (D) – specjalistyczne urządzenia stosowane w zakładach przetwarzających metale lekkie.
  • Gaśnice przewoźne – wyposażone w koła i kilkadziesiąt kilogramów środka gaśniczego, przeznaczone do magazynów, hal i stacji paliw.

Oznaczenie na gaśnicy, np. GP-6x ABC, określa rodzaj środka gaśniczego, jego masę i grupy pożarów, do których urządzenie jest przeznaczone. W tym przypadku chodzi o gaśnicę proszkową zawierającą 6 kg proszku do gaszenia pożarów grup A, B i C.

Gaśnica do domu i samochodu

W domu sprawdzi się gaśnica proszkowa ABC o masie 2–6 kg, umieszczona w łatwo dostępnym miejscu, np. przy wejściu lub w korytarzu, a w kuchni dodatkowo gaśnica lub koc gaśniczy. Gaśnica do pożarów tłuszczów kosztuje zwykle ok. 150–250 zł. W samochodzie osobowym gaśnica jest obowiązkowym elementem wyposażenia. Sklepy przeciwpożarowe oferują także modele z uchwytami do montażu w bagażniku.

Koce gaśnicze, hydranty i sprzęt gaśniczy podręczny

Poza gaśnicami sklep przeciwpożarowy oferuje wyposażenie do gaszenia pożaru w zarodku lub prowadzenia działań z większej odległości. Należą do niego koce gaśnicze, elementy hydrantów oraz akcesoria do przechowywania i oznaczania sprzętu.

Koc gaśniczy

Koc gaśniczy to płachta z niepalnego materiału, najczęściej włókna szklanego, przechowywana w poręcznym pojemniku. Odcina dopływ powietrza do niewielkiego źródła ognia, np. płonącego garnka z olejem, kosza na śmieci czy ubrania na człowieku. Jest prosty w użyciu, nie powoduje zabrudzeń i nie wymaga takich przeglądów jak gaśnica. Przydaje się w kuchni domowej i gastronomicznej, warsztacie, laboratorium oraz przyczepie kempingowej.

Hydranty i ich wyposażenie

W budynkach, w których wymagają tego przepisy, montuje się hydranty wewnętrzne z wężem półsztywnym na zwijadle albo z wężem płasko składanym. Sklepy przeciwpożarowe oferują:

  • Szafki hydrantowe – natynkowe i podtynkowe, często z miejscem na gaśnicę.
  • Węże pożarnicze – półsztywne i płasko składane, w różnych średnicach i długościach.
  • Prądownice – końcówki umożliwiające regulację strumienia wody.
  • Zawory hydrantowe, łączniki i klucze – elementy potrzebne do podłączania i obsługi węży.

Urządzenia przeciwpożarowe, w tym hydranty, wymagają przeglądów technicznych i konserwacji w terminach ustalonych przez producenta, nie rzadziej niż raz w roku. Węże hydrantów wewnętrznych trzeba dodatkowo poddawać próbie ciśnieniowej raz na 5 lat.

Podręczny sprzęt i akcesoria

  • Wieszaki, stojaki i szafki na gaśnice – chronią sprzęt przed uszkodzeniem i ułatwiają jego oznaczenie.
  • Pokrowce na gaśnice – przeznaczone do miejsc narażonych na pył, wilgoć lub warunki atmosferyczne.
  • Tłumice, łopaty i pojemniki z piaskiem – używane m.in. w gospodarstwach rolnych, na terenach leśnych i placach budowy.
  • Zestawy przeciwpożarowe – np. gaśnica z kocem i znakiem, przydatne w małych firmach, domach i na łodziach.

Sprzęt gaśniczy musi być łatwo dostępny. Przepisy wymagają zapewnienia do gaśnic w budynkach wolnego przejścia o szerokości co najmniej 1 m.

Czujki dymu, czadu i systemy sygnalizacji pożarowej

Wczesne wykrycie zagrożenia może decydować o możliwości bezpiecznej ewakuacji, szczególnie w nocy. Ważną część oferty sklepów przeciwpożarowych stanowią więc autonomiczne czujki do domów i mieszkań oraz elementy rozbudowanych systemów sygnalizacji pożarowej stosowanych w firmach i obiektach publicznych.

Autonomiczne czujki dymu i czadu

  • Czujka dymu – wykrywa dym w początkowej fazie pożaru i uruchamia głośny alarm. Powinna spełniać normę PN-EN 14604.
  • Czujka tlenku węgla, czyli czadu – wykrywa bezwonny i trujący gaz powstający podczas niepełnego spalania w kotłach, piecykach gazowych czy kominkach. Powinna spełniać normę PN-EN 50291.
  • Czujka ciepła – reaguje na wzrost temperatury. Sprawdza się w kuchniach i garażach, gdzie czujki dymu mogłyby wywoływać fałszywe alarmy.
  • Detektory gazu – ostrzegają przed wyciekiem gazu ziemnego lub propanu-butanu.

Czujki dymu i czadu wykrywają dwa różne zagrożenia. Jedno urządzenie nie zastępuje drugiego, chyba że producent wyraźnie wskazuje obie funkcje. Pojedyncze czujki kosztują zwykle od kilkudziesięciu do ponad 100 zł.

Czy czujki są obowiązkowe?

Przepisy stopniowo rozszerzają obowiązek stosowania czujek. Autonomiczne czujki dymu, a w pomieszczeniach, gdzie zachodzi proces spalania, również czujki tlenku węgla, są już wymagane m.in. w miejscach świadczenia usług hotelarskich. Państwowa Straż Pożarna zapowiada, że po okresie przejściowym obowiązek obejmie wszystkie domy i mieszkania. Niezależnie od wymogów prawnych strażacy zalecają montaż czujek w każdym domu jako jeden z najtańszych sposobów ochrony życia.

Czujkę dymu montuje się na suficie, najlepiej na każdej kondygnacji i w korytarzu prowadzącym do sypialni. Czujkę czadu umieszcza się w pomieszczeniach z urządzeniami spalającymi paliwo i w ich pobliżu. Działanie obu urządzeń należy testować przyciskiem kontrolnym zgodnie z instrukcją producenta.

Systemy sygnalizacji pożarowej

W większych obiektach stosuje się systemy sygnalizacji pożarowej, które automatycznie wykrywają pożar, alarmują osoby w budynku i mogą uruchamiać inne urządzenia, np. oddymianie lub zamykanie drzwi przeciwpożarowych. Sklepy oferują centrale, czujki dymu, ciepła i płomienia, ręczne ostrzegacze pożarowe, sygnalizatory akustyczne i optyczne oraz moduły sterujące. Projektowaniem i montażem systemów zajmują się wyspecjalizowane firmy, a dobór urządzeń musi odpowiadać projektowi.

Oznakowanie ewakuacyjne i oświetlenie awaryjne

Podczas pożaru dym szybko ogranicza widoczność, a stres utrudnia orientację nawet w znanym budynku. Znaki dróg ewakuacyjnych i sprzętu przeciwpożarowego oraz oświetlenie awaryjne pomagają bezpiecznie opuścić obiekt. Dlatego stanowią istotną część asortymentu sklepów przeciwpożarowych.

Rodzaj znaku Kolor Przykłady
Znaki ewakuacyjne Zielony Kierunek ewakuacji, wyjście ewakuacyjne, punkt zbiórki
Znaki ochrony przeciwpożarowej Czerwony Gaśnica, hydrant, ręczny ostrzegacz pożarowy, przeciwpożarowy wyłącznik prądu
Znaki zakazu Czerwona obwódka Zakaz używania otwartego ognia, zakaz gaszenia wodą
Znaki ostrzegawcze Żółty Materiały łatwopalne, materiały wybuchowe

Znaki powinny być zgodne z Polskimi Normami. Sklepy oferują je w wersjach zwykłych i fotoluminescencyjnych. Znaki fotoluminescencyjne po naświetleniu świecą jeszcze przez pewien czas po zaniku zasilania, ułatwiając ewakuację w ciemności.

Plany ewakuacji i instrukcje

Oferta obejmuje również gotowe instrukcje postępowania na wypadek pożaru, tablice z numerami alarmowymi i plany ewakuacji opracowywane na podstawie rzutu budynku. W wielu obiektach wymagana jest instrukcja bezpieczeństwa pożarowego, opisująca zasady ochrony przeciwpożarowej, wyposażenie w sprzęt i przebieg ewakuacji. Dokument należy aktualizować co najmniej raz na 2 lata oraz po zmianach wpływających na bezpieczeństwo pożarowe. Niektóre sklepy współpracują ze specjalistami ochrony przeciwpożarowej przygotowującymi taką dokumentację.

Oświetlenie awaryjne i ewakuacyjne

Oprawy oświetlenia awaryjnego mają własne akumulatory i uruchamiają się automatycznie po zaniku zasilania. Oświetlają drogi i wyjścia ewakuacyjne oraz miejsca ze sprzętem przeciwpożarowym, a podświetlane piktogramy wskazują kierunek wyjścia. Oświetlenie ewakuacyjne, podobnie jak inne urządzenia przeciwpożarowe, wymaga regularnych przeglądów i testów, w tym sprawdzenia czasu świecenia zapewnianego przez akumulatory.

Sprzęt dla straży, OSP i zabezpieczenia budowlane

Większe sklepy przeciwpożarowe zaopatrują także jednostki ochotniczej straży pożarnej, zakładowe służby ratownicze oraz firmy budowlane i instalacyjne. Ten asortyment jest bardziej specjalistyczny, a część produktów wymaga dokumentów potwierdzających dopuszczenie do stosowania w ochronie przeciwpożarowej.

Wyposażenie strażaka i jednostki

  • Odzież ochronna – ubrania specjalne i koszarowe, hełmy, kominiarki, rękawice i obuwie strażackie.
  • Węże i armatura wodna – węże tłoczne i ssawne, rozdzielacze, prądownice, łączniki i smoki ssawne.
  • Sprzęt oświetleniowy i łączności – latarki kątowe, szperacze i radiotelefony.
  • Sprzęt ratownictwa medycznego – torby i plecaki ratownicze z wyposażeniem, deski ortopedyczne i nosze.
  • Sprzęt ochrony dróg oddechowych – aparaty powietrzne i maski.
  • Narzędzia i drobny sprzęt ratowniczy – bosaki, toporki, łomy i linki strażackie.

Część wyrobów przeznaczonych dla jednostek ochrony przeciwpożarowej wymaga świadectwa dopuszczenia wydawanego przez Centrum Naukowo-Badawcze Ochrony Przeciwpożarowej – Państwowy Instytut Badawczy. Przy zakupach dla OSP należy poprosić sprzedawcę o kopię dokumentu, ponieważ jego brak może utrudnić rozliczenie dotacji i zakupów finansowanych ze środków publicznych.

Zabezpieczenia przeciwpożarowe w budynkach

Sklepy przeciwpożarowe oferują również materiały i urządzenia wykorzystywane przy budowie oraz modernizacji obiektów:

  • Farby i powłoki ogniochronne – farby pęczniejące do konstrukcji stalowych i impregnaty do drewna.
  • Uszczelnienia przejść instalacyjnych – masy, kołnierze i opaski ograniczające rozprzestrzenianie się ognia przez przepusty w ścianach i stropach.
  • Drzwi i bramy przeciwpożarowe – a także samozamykacze i trzymacze elektromagnetyczne.
  • Elementy systemów oddymiania – klapy dymowe, przyciski oddymiania i centrale sterujące.
  • Przeciwpożarowe wyłączniki prądu – pozwalające szybko odłączyć zasilanie budynku podczas akcji gaśniczej.

Dobór zabezpieczeń budowlanych wynika z projektu i wymagań technicznych dla danego obiektu. Montaż należy powierzyć wykwalifikowanym wykonawcom, a zastosowane wyroby muszą mieć odpowiednią dokumentację, np. potwierdzoną badaniami klasę odporności ogniowej.

Jakie wyposażenie przeciwpożarowe jest obowiązkowe w firmie?

Obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej spoczywają na właścicielach, zarządcach i użytkownikach budynków, z wyjątkiem domów jednorodzinnych. Muszą oni wyposażyć obiekty w wymagane urządzenia przeciwpożarowe i gaśnice oraz utrzymywać je w sprawności. Szczegółowe wymagania zależą od przeznaczenia budynku i występujących zagrożeń, jednak część zasad dotyczy większości firm.

Obowiązek Co oznacza w praktyce
Liczba gaśnic Jedna jednostka sprzętu zawierająca 2 kg lub 3 dm³ środka gaśniczego na każde 100 m² powierzchni strefy pożarowej w większości obiektów użyteczności publicznej, biur, zakładów i magazynów o dużym obciążeniu ogniowym; w pozostałych strefach na każde 300 m²
Rodzaj gaśnic Dostosowany do grup pożarów, które mogą wystąpić w obiekcie
Rozmieszczenie Z każdego miejsca, w którym może przebywać człowiek, do najbliższej gaśnicy nie więcej niż 30 m; dostęp o szerokości co najmniej 1 m
Przeglądy i konserwacja Zgodnie z instrukcją producenta, nie rzadziej niż raz w roku; dotyczy gaśnic i urządzeń przeciwpożarowych
Węże hydrantowe Próba ciśnieniowa raz na 5 lat
Oznakowanie Znaki ewakuacyjne i ochrony przeciwpożarowej zgodne z Polskimi Normami
Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego W obiektach, w których jest wymagana, aktualizacja co najmniej raz na 2 lata

Ludzie, nie tylko sprzęt

Pracodawca musi wyznaczyć pracowników odpowiedzialnych za działania w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji oraz zapewnić im odpowiedni sprzęt i przeszkolenie. Obejmuje to naukę obsługi gaśnic i zasad ewakuacji, a w niektórych obiektach także okresowe praktyczne sprawdzanie jej organizacji. Sama obecność gaśnicy nie wystarczy, jeśli nikt nie potrafi jej użyć w sytuacji zagrożenia.

Kontrole i konsekwencje

Przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych kontroluje Państwowa Straż Pożarna, a bezpieczeństwo pracy również Państwowa Inspekcja Pracy. Braki w wyposażeniu, zaległe przeglądy lub zastawione drogi ewakuacyjne mogą skutkować mandatem, nakazem usunięcia nieprawidłowości, a w razie pożaru także problemami z wypłatą odszkodowania. Dokumentacja przeglądów, w tym protokoły i naklejki konserwatora na gaśnicach, ma więc znaczenie równie duże jak sprawność sprzętu.

Jak wybrać sklep przeciwpożarowy?

Sklep przeciwpożarowy może pomagać nie tylko w zakupie gaśnicy, lecz także w doborze wyposażenia do obiektu, organizacji przeglądów i uzyskaniu dokumentów potrzebnych podczas kontroli. Sprzętu służącego ochronie życia nie powinno się wybierać wyłącznie według najniższej ceny.

Przy wyborze sklepu zwróć uwagę na:

  1. Dokumenty i certyfikaty – produkty powinny spełniać właściwe normy, mieć wymagane oznakowanie i deklaracje, a tam, gdzie to konieczne, świadectwo dopuszczenia CNBOP-PIB. Sklep powinien udostępniać te dokumenty.
  2. Doradztwo – rzetelny sprzedawca przed zaproponowaniem gaśnicy zapyta o rodzaj obiektu, powierzchnię, działalność i materiały mogące się palić.
  3. Serwis i przeglądy – możliwość zlecenia jednemu dostawcy przeglądów gaśnic, hydrantów i oświetlenia awaryjnego, remontów gaśnic oraz prób ciśnieniowych węży ułatwia pilnowanie terminów.
  4. Kompleksowość oferty – zakup sprzętu gaśniczego, oznakowania, czujek i oświetlenia awaryjnego w jednym miejscu ogranicza liczbę zamówień i porządkuje dokumentację.
  5. Szkolenia – niektóre sklepy organizują dla pracowników szkolenia z obsługi sprzętu gaśniczego i ewakuacji.
  6. Dostępność i logistyka – znaczenie mają dostawa, montaż w obiekcie i możliwość przekazania zużytych gaśnic do utylizacji.

Sklep internetowy czy stacjonarny?

Sklep internetowy sprawdza się przy zakupie prostych produktów, takich jak gaśnica samochodowa, koc gaśniczy, czujka dymu czy znaki ewakuacyjne. Firmom potrzebującym doboru wyposażenia, przeglądów i dokumentacji może bardziej odpowiadać współpraca z lokalnym dostawcą, który zna obiekt i pilnuje terminów konserwacji.

Na co uważać?

Unikaj bardzo tanich czujek dymu i czadu bez potwierdzenia zgodności z normami. Urządzenie, które nie zadziała w odpowiednim momencie, daje fałszywe poczucie bezpieczeństwa. Wykazy certyfikowanych czujek autonomicznych publikuje CNBOP-PIB. Przy gaśnicach sprawdzaj datę produkcji, kompletność oznakowania i naklejkę z ostatniego przeglądu.

Sklep przeciwpożarowy to miejsce, w którym można skompletować wyposażenie do gaszenia pożarów w zarodku, czujki ostrzegające mieszkańców i pracowników oraz oznakowanie i oświetlenie ułatwiające ewakuację. Niezależnie od tego, czy wyposażasz dom, małą firmę czy duży obiekt, wybieraj sprzęt z odpowiednią dokumentacją, dopasowany do zagrożeń, i dbaj o regularne przeglądy. W razie pożaru najważniejsze jest to, czy wyposażenie zadziała.

Autor

inż. Filip Kiełek

oficer Państwowej Straży Pożarnej

w zawodzie od 2014 r. · 12 lat doświadczeniazweryfikowany profil

Kapitan Państwowej Straży Pożarnej, inżynier (SGSP 2018); od 2024 r. pełni obowiązki dowódcy zmiany w JRG KP PSP w Policach. Prowadzi firmę Filip Kiełek Probud i sklepzppoz.pl, zajmując się zabezpieczeniami ogniochronnymi i sprzętem PPOŻ.

Obszary wiedzy
bezpieczeństwo pożarowebierna ochrona przeciwpożarowazabezpieczenia ogniochronneprzejścia instalacyjnesystemy Promatdokumentacja PPOŻodbiory obiektówsprzęt gaśniczy+3 więcej
Profil autora →
Data publikacji:
Beata

Przy wyposażaniu firmy najpierw sprawdziłabym, jakie zagrożenia rzeczywiście występują w obiekcie. Sama liczba gaśnic nie wystarczy, jeśli są źle dobrane do materiałów, które mogą się zapalić.

Jeremi

Gaśnica proszkowa jest uniwersalna, ale do pomieszczenia z dużą ilością elektroniki wolałbym sprawdzić również inne rozwiązania. Sprzątanie proszku po użyciu może być sporym problemem.

Elwira

Czujka dymu i czujka czadu to dwie różne rzeczy, a nadal często traktuje się je zamiennie.

Tomasz

Nie wybierałbym sklepu przeciwpożarowego tylko dlatego, że ma najniższą cenę gaśnic. Przy firmie ważniejsze jest dla mnie, czy później zrobi przeglądy, próby węży i będzie pilnował dokumentacji.

Kornelia

Trochę ostrożniej podchodziłabym do gotowych zestawów „do domu” albo „do biura”. Dwa pomieszczenia o podobnym metrażu mogą mieć zupełnie inne ryzyko pożaru, więc zestaw powinien wynikać z warunków, a nie tylko powierzchni.

Adam

Dla OSP sprawdzenie świadectwa dopuszczenia CNBOP-PIB wydaje się ważniejsze niż marka czy wygląd sprzętu. Przy zakupie finansowanym z dotacji brak odpowiednich dokumentów może później stworzyć niepotrzebny problem.

Natalia

Najbardziej niedoceniane są chyba przeglądy. Gaśnica może wisieć na ścianie kilka lat i wyglądać dobrze, ale bez regularnej kontroli trudno mieć pewność, że zadziała wtedy, kiedy naprawdę będzie potrzebna.

Wiesław

Nie zgodziłbym się z podejściem, że wystarczy kupić wymagany sprzęt i temat jest zamknięty. Jeśli dojście do gaśnicy jest zastawione albo pracownicy nie wiedzą, jak jej użyć, zgodność na papierze niewiele daje.

Lucyna

Przy większym obiekcie szukałabym dostawcy, który potrafi połączyć sprzedaż sprzętu z serwisem i dokumentacją. Osobne zamawianie gaśnic, znaków, hydrantów, oświetlenia awaryjnego i późniejszych przeglądów u kilku firm może być trudne do kontrolowania. W ochronie przeciwpożarowej ważne jest przecież nie tylko to, co kupiono, ale też kiedy było sprawdzane i czy nadal odpowiada aktualnemu sposobowi użytkowania budynku.

Dodaj swój komentarz